मुंबईचे हवामान उष्णकटिबंधीय असून इथे तीन ऋतू असतात. नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हवा कोरडी, सूर्यप्रकाशित आणि हे शहर जेवढे गार होऊ शकते तेवढी गार असते — स्थलदर्शनासाठी सर्वोत्तम काळ. मार्च ते मे उकाडा आणि दमटपणा वाढत जातो. जून ते सप्टेंबर नैर्ऋत्य मोसमी वारे वर्षभरातील जवळजवळ सगळा पाऊस आणतात, त्यातला मोठा वाटा जुलै आणि ऑगस्टमध्ये पडतो.
दमटपणा आणि पावसाच्या तुलनेत तापमान फारच कमी बदलते: वर्षातील बहुतेक काळ दिवसाचे कमाल तापमान 30–34°C च्या आसपास असते.
महिन्यागणिक
| महिना | हवामान | गर्दी | ठळक बाबी |
|---|---|---|---|
| जानेवारी | कोरडे, सूर्यप्रकाशित; सर्वांत गार महिना, सुखद संध्याकाळी | जास्त | स्थलदर्शनासाठी सर्वोत्तम हवामान; मुंबई मॅरेथॉन; काळा घोडा महोत्सव (जानेवारीअखेर–फेब्रुवारी) |
| फेब्रुवारी | कोरडे आणि उबदार | जास्त | काळा घोडा कला महोत्सव; घारापुरीसाठी निरभ्र दिवस |
| मार्च | अधिक उष्ण, दमटपणा वाढता | मध्यम | होळी; हॉटेलचे चांगले दर सुरू |
| एप्रिल | उष्ण आणि दमट | कमी | हापूस आंब्याचा हंगाम सुरू |
| मे | सर्वांत उष्ण आणि सर्वांत चिकट महिना | कमी (स्थानिकांच्या शाळांना सुट्ट्या) | आंबे; पहाटेची सुरुवात आणि वातानुकूलित दुपार |
| जून | पावसाचे आगमन, सहसा पहिल्या पंधरवड्यात | कमी | पहिला पाऊस; मरीन ड्राइववर लाटा |
| जुलै | सर्वाधिक पावसाचा महिना; वारंवार मुसळधार सरी | कमी | लोणावळ्याचे हिरवे डोंगर; हॉटेलचे सर्वांत कमी दर |
| ऑगस्ट | मधूनमधून उघडीप देणारा जोरदार पाऊस | कमी, सण वगळता | दहीहंडी; गणेशोत्सव (ऑगस्ट किंवा सप्टेंबर) |
| सप्टेंबर | पाऊस ओसरता, दमट | मध्यम | गणेश विसर्जन मिरवणुका; माउंट मेरीची जत्रा |
| ऑक्टोबर | पावसानंतर उष्ण आणि दमट | मध्यम | नवरात्र; दिवाळी (ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबर) |
| नोव्हेंबर | हवा कोरडी होत जाते, उबदार दिवस | जास्त | दिवाळीची रोषणाई; सर्वोत्तम मोसमाची सुरुवात |
| डिसेंबर | कोरडे, सूर्यप्रकाशित, आरामदायी | नाताळ–नववर्षाला खूप जास्त | वांद्र्यातील नाताळ; सर्वोच्च दर |
गार मोसम (नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी): सर्वोत्तम काळ
निरभ्र आकाश, कमी दमटपणा आणि सुखद सकाळ-संध्याकाळ यांमुळे हा वॉकिंग टूर्स, घारापुरीची लाँच आणि एकदिवसीय सहलींचा मोसम आहे. हाच गर्दीचा हंगामही: नाताळ आणि नववर्षाच्या सुमारास हॉटेलचे दर शिगेला पोहोचतात, आणि लोकप्रिय टूर्स आधीच बुक कराव्यात. हलके जाकीट हवामानासाठी नव्हे, वातानुकूलित रेस्टॉरंटसाठी ठेवा.
उन्हाळा (मार्च ते मे)
हवा जड होते आणि मेपर्यंत उकाडा-दमटपणाचा मिलाफ थकवून टाकतो. तरीही भेट देणे पूर्णपणे शक्य आहे: 10:00 पूर्वी आणि 17:00 नंतर फिरा, दिवसाचा मधला भाग संग्रहालये, कॅफे आणि मॉलमध्ये घालवा, आणि नाइट टूर किंवा वातानुकूलित कार टूर निवडा. बक्षीस म्हणून मिळतात हापूस आंबे आणि हॉटेलचे कमी दर.
पावसाळा (जून ते सप्टेंबर)
मान्सून सहसा जूनच्या पहिल्या पंधरवड्यात मुंबईत पोहोचतो आणि सप्टेंबरअखेर किंवा ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला माघारी जातो. पाऊस झडींनी येतो — तासन्‌तास मुसळधार, मग उघडीप — आणि शहर छत्र्यांखाली चालूच राहते. चहाचा कप आणि गरमागरम भजीची प्लेट घेऊन मरीन ड्राइवच्या कट्ट्यावर आदळणाऱ्या लाटा पाहणे ही मुंबईची एक रीतच आहे.
जमेची बाजू म्हणजे हॉटेल्स सर्वांत स्वस्त असतात, लोणावळ्याभोवतीचा सह्याद्री हिरवागार असतो आणि संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानातील जंगल ऐन बहरात असते.
ऑक्टोबर: दुसरा उन्हाळा
पाऊस थांबला की गार मोसम सुरू होण्यापूर्वी काही आठवडे उकाडा आणि दमटपणा परततो. हा मधला महिना — दर चांगले असतात आणि बहुतेक वर्षी नवरात्र व दिवाळीची धामधूमही.
ज्यांच्याभोवती बेत आखावा असे सण
- गणेशोत्सव (ऑगस्ट किंवा सप्टेंबर): सजवलेले मंडप आणि मिरवणुकांचे दहा दिवस, ज्यांची सांगता गिरगाव चौपाटी, जुहू आणि इतर किनाऱ्यांवर मूर्तींच्या विसर्जनाने होते. विसर्जनाच्या दिवशी रस्ते बंद आणि अफाट गर्दी असेल.
- रमजान (तारखा दरवर्षी अलीकडे सरकतात): मोहम्मद अली रोड परिसरात रात्रभर चालणारे खाद्यबाजार, ज्यांची सांगता ईदने होते.
- नवरात्र (सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबर): शहरभर गरबा आणि दांडियाच्या नऊ रात्री.
- दिवाळी (ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबर): पणत्या, रोषणाई आणि आतषबाजी, आणि मरीन ड्राइव सर्वाधिक उत्सवी रूपात.
- जन्माष्टमी / दहीहंडी (ऑगस्ट): रस्त्यावर उंच टांगलेली दह्याची हंडी फोडण्यासाठी गोविंदा पथके मानवी मनोरे रचतात.
- माउंट मेरीची जत्रा (सप्टेंबर): वांद्र्यात बॅसिलिकाभोवती आठवडाभर चालणारी जत्रा.
- काळा घोडा कला महोत्सव (सहसा जानेवारीअखेर किंवा फेब्रुवारी): काळा घोडा परिसरात विनामूल्य कला, संगीत, नृत्य आणि रस्त्यावरील मांडणीशिल्पे.
- होळी (मार्च): रंगांचा सण, वस्त्यांमध्ये आणि आयोजित कार्यक्रमांत साजरा होतो.
यांतील बहुतेक सण चांद्र दिनदर्शिकेनुसार असतात, त्यामुळे तारखा दरवर्षी बदलतात — बुक करण्यापूर्वी तपासा.
